Fa Yin (Translator)<\/a><\/p>\n\u017badne inne s\u0142owa z leksykalnego magazynu buddyzmu nie grzmi\u0105 r\u00f3wnie dono\u015bnie co Dharma i Karma. Militarne skojarzenia nie nasuwaj\u0105 si\u0119 przy tym przypadkowo: my, buddy\u015bci, jeste\u015bmy zewsz\u0105d atakowani przez legiony sprzecznych definicji, kt\u00f3re zmuszaj\u0105 nas do anga\u017cowania si\u0119 w bezsensowne spory o dharm\u0119 oraz problematyczn\u0105 karmiczn\u0105 gr\u0119 akcji i reakcji. W obliczu braku sp\u00f3jno\u015bci znaczeniowej na mod\u0142\u0119 kodeks\u00f3w prawnych, nawet najbardziej niepozorne analizy sutr mog\u0105 obr\u00f3ci\u0107 si\u0119 w s\u0142own\u0105 agresj\u0119. Religia tak pokojowa jak buddyzm zas\u0142uguje chyba na lepszy los.<\/p>\n
Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce ka\u017cdy ma w\u0142asne definicje wi\u0119kszo\u015bci termin\u00f3w, i \u017ce kiedy zbierze je do kupy, zwykle wystarczaj\u0105 mu one na wyt\u0142umaczenie wielu podstawowych fakt\u00f3w. Nie chodzi mi jednak o niedostatek informacji. Problem polega raczej na tym, \u017ce zestawy definicji, kt\u00f3rymi pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne osoby rzadko si\u0119 ze sob\u0105 pokrywaj\u0105.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, \u017ce zawsze zaczynamy od w\u0142asnego rozumienia termin\u00f3w \u2013 co znaczy, \u017ce kiedy zabieramy si\u0119 do formu\u0142owania jakich\u015b konkretnych definicji, robimy to nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 na og\u00f3lne przyzwolenie. Je\u017celi nawet nie osi\u0105gamy przy tym pe\u0142nej zgodno\u015bci, to przynajmniej udaje nam si\u0119 ustali\u0107 regu\u0142y gry.<\/p>\n
Dharma jest wielowymiarowym wyrazem. Mo\u017ce by\u0107 pisana wielk\u0105 i ma\u0142\u0105 liter\u0105, wyst\u0119powa\u0107 w liczbie pojedynczej i mnogiej, oraz by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 zbitek s\u0142ownych. Dla cel\u00f3w niniejszej rozprawy ograniczymy si\u0119 do nast\u0119puj\u0105cych definicji: Dharmakaja jako kosmiczne cia\u0142o Buddy; Dharma jako umys\u0142 Buddy; dharmy jako procesy fizjologiczne b\u0105d\u017a zdarzenia; Dharma jako buddyjskie prawo; dharma jako obowi\u0105zek przestrzegania buddyjskiego prawa przez odczuwaj\u0105ce istoty; oraz dharma jako \u201erzeczywisto\u015b\u0107\u201d lub naturalne cechy wszelkich pozbawionych inteligencji gatunk\u00f3w.<\/p>\n
Opis b\u00f3stwa nie przebiega w ten sam spos\u00f3b, w jaki przypisujemy cechy zwyk\u0142ym stworzeniom czy rzeczom. W buddyzmie Zen, przynajmniej w naszym uj\u0119ciu, rozpoczynamy od boskiego cia\u0142a Buddy w jego totalno\u015bci, kt\u00f3re nazywamy Svabhavikakaja. To cia\u0142o totalne jest p\u00f3\u017aniej dzielone na trzy inne cia\u0142a \u2013 kaje \u2013 w zale\u017cno\u015bci od sposobu b\u0105d\u017a te\u017c stopnia duchowego rozwoju, na kt\u00f3rym si\u0119 je spotyka: Nirmanakaja, Sambhogakaja oraz Dharmakaja.<\/p>\n
Nirmanakaja przejawia si\u0119 jako zachwycaj\u0105ce wizje w pierwszej i drugiej osobie, \u201eja\u201d i \u201eTy\u201d – \u201eja\u201d b\u0119d\u0105ce samym medytuj\u0105cym jako obserwatorem, natomiast \u201eTy\u201d b\u0119d\u0105ce symbolem napotkanego b\u00f3stwa (osob\u0105, zwierz\u0119ciem b\u0105d\u017a przedmiotem nieo\u017cywionym). W Zen tymi boskim postaciami mog\u0105 by\u0107 buddowie, bodhisattwowie, lub te\u017c ich wys\u0142annicy nazywani buddami medytacyjnymi, kt\u00f3rzy w terminach jungowskich s\u0105 to\u017csami z przejawami archetypicznej ja\u017ani. Wizje Nirmanakai nie s\u0105 ograniczone do form antropomorficznych \u2013 wiele pe\u0142nych znaczenia wizji zawiera postaci \u015bwi\u0119tych zwierz\u0105t, takich jak koliber, orze\u0142, w\u0105\u017c, byk, nied\u017awied\u017a, tygrys, ko\u0144 czy nawet pies. Dodatkowo tak\u017ce Ci, kt\u00f3rzy faktycznie mieli do czynienia z historycznym Siddhart\u0105 jako Tathagat\u0105 (istot\u0105 ludzk\u0105, kt\u00f3rej osobowo\u015b\u0107 zosta\u0142a ca\u0142kowicie przemieniona, i kt\u00f3ra z tego powodu przejawia si\u0119 jedynie jako Natura Buddy), mieli przez sam ten fakt udzia\u0142 w do\u015bwiadczeniu Nirmanakai.<\/p>\n
Sambhogakaja jest najbardziej ezoterycznym cia\u0142em Buddy – cia\u0142em rado\u015bci – do\u015bwiadczeniem najwy\u017cszej medytacyjnej, androgynicznej ekstazy, kt\u00f3ra dana jest nam za po\u015brednictwem Wielkiego transseksualnego Dzie\u0142a Alchemicznego \u2013 zjednoczenia przeciwie\u0144stw, inaczej boskich za\u015blubin, owocuj\u0105cych nie\u015bmiertelnym p\u0142odem\/boskim dzieci\u0119ciem lub inaczej \u2013 lapisem\/per\u0142\u0105. W tym ekstatycznym stanie medytuj\u0105cy wkracza do niebios Tuszita, domostwa przer\u00f3\u017cnych budd\u00f3w i bodhisattw\u00f3w \u2013 co w prze\u0142o\u017ceniu oznacza wiele lat praktyk duchowych. Wiele buddyjskich kompleks\u00f3w klasztornych posiada specjalnie wydzielone pomieszczenia dla adept\u00f3w, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li ten etap boskiego zjednoczenia. Ka\u017cdy spo\u015br\u00f3d owych szcz\u0119\u015bliwc\u00f3w mo\u017ce przebywa\u0107 w takim odosobnieniu przez okres trzech lat. Przynoszone s\u0105 mu posi\u0142ki, a on dzi\u0119ki temu mo\u017ce je spo\u017cywa\u0107 nie b\u0119d\u0105c w \u017caden spos\u00f3b rozpraszany przez intruz\u00f3w. W nocy natomiast, kiedy na zewn\u0105trz jest ju\u017c spokojnie, mo\u017ce on wyj\u015b\u0107 ze swojego pokoju, \u017ceby posiedzie\u0107 pod gwiazdami i pogaw\u0119dzi\u0107 z innymi, kt\u00f3rzy przechodz\u0105 przez podobne do\u015bwiadczenie. Chc\u0119 wyra\u017anie podkre\u015bli\u0107, \u017ce ta transseksualna\/androgyniczna to\u017csamo\u015b\u0107 dochodzi do g\u0142osu tylko podczas przebywania w sferze Sambhogi i w \u017caden spos\u00f3b nie znaczy, \u017ce medytuj\u0105cy sta\u0142 si\u0119 homo-, czy te\u017c biseksualny w codziennym \u017cyciu. (W rzeczywisto\u015bci nie prowadzi on w og\u00f3le \u017cadnego normalnego \u017cycia seksualnego.) Ten egzaltowany stan znajduje potwierdzenie w mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 Rumi \u017cywi\u0142 do Szamsa, a tak\u017ce w fakcie, \u017ce wielu \u015bwi\u0119tych m\u0119\u017c\u00f3w stawa\u0142o si\u0119 wybrankami Chrystusa, itp. Szczeg\u00f3\u0142y tego do\u015bwiadczenia wykraczaj\u0105 jednak poza ramy niniejszej analizy.<\/p>\n
Dharmakaja: na pocz\u0105tku nadmieni\u0119 \u017ce jest to jeden z tych temat\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 szczeg\u00f3lnie upodobane przez amator\u00f3w filozoficznej dyskusji. Tak, wiem \u2013 ja tak\u017ce do nich nale\u017c\u0119. Kilka tygodni temu, w telefonicznej rozmowie z Chuan Zhi, webmasterem Nan Hua, wyp\u0142yn\u0105\u0142 temat Dharmakai. Praktykuj\u0105cy Zen \u0142atwo daj\u0105 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w dziwne dyskusje \u2013 st\u0105d fakt, \u017ce on i ja, siedz\u0105c po przeciwnych stronach p\u00f3\u0142kuli, rozmawiali\u015bmy o Dharmakai, nie jest, jak mi si\u0119 wydaje, a\u017c tak dziwny. Tak jak m\u00f3wi\u0142am \u2013 jest to gor\u0105cy temat \u201eWidzisz\u201d, papla\u0142am, \u201eco dzi\u015b jest \u017co\u0142\u0119dziem, jutro jest ju\u017c d\u0119bem, a pojutrze korkiem do wina\u201d. \u201eTak,\u201d, Chuan Zhi \u0142agodnie potwierdzi\u0142. \u201eZatem\u201d, kontynuowa\u0142am, \u015bmia\u0142o zmierzaj\u0105c do celu, do kt\u00f3rego, jak mi si\u0119 wydawa\u0142o, \u017caden \u015bmiertelnik jeszcze dot\u0105d nie dotar\u0142, \u201eje\u017celi we\u017amie si\u0119 sum\u0119 materii i energii wszech\u015bwiata, wszystkie te dharmiczne zdarzenia i interakcje, otrzymuje si\u0119 t\u0119 ci\u0105gle zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 mas\u0119 materia\u0142u. Co dzisiaj jest moleku\u0142\u0105, jutro jest kilkoma atomami, a pojutrze garstk\u0105 proton\u00f3w i neutron\u00f3w.\u201d \u201eTak\u201d, Chuan Zhi \u0142agodnie potwierdzi\u0142, \u201e…i elektron\u00f3w\u201d. \u201eTak, tak\u201d, powiedzia\u0142am przechodz\u0105c na pr\u0119dko\u015b\u0107 kosmiczn\u0105, \u201eIluzja \u2013 Maja! – polega w\u0142a\u015bnie na postrzeganiu czegokolwiek jako sta\u0142ego i nieuwarunkowanego. To, co arbitralnie, dzi\u0119ki samemu jedynie do\u015bwiadczeniu zmys\u0142owemu, uznajemy za trwa\u0142\u0105 ‘rzecz’, posiada ‘rzeczowo\u015b\u0107’ tylko w przelotnym, zmys\u0142owym sensie. \u201eTak\u201d, Chuan Zhi \u0142agodnie potwierdzi\u0142, \u201e.. i kwark\u00f3w… i lepton\u00f3w.\u201d Musia\u0142a min\u0105\u0107 chwila, zanim zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce rozmawiam przecie\u017c z kim\u015b, kto uko\u0144czy\u0142 fizyk\u0119 na uniwersytecie. \u201dBystrzak\u201d, podsumowa\u0142am, pr\u00f3buj\u0105c wydosta\u0107 si\u0119 z do\u0142ka, kt\u00f3ry pod sob\u0105 wykopa\u0142am.<\/p>\n
Potem przeszli\u015bmy do innych temat\u00f3w, odno\u015bnie kt\u00f3rych mog\u0142am ju\u017c wypowiada\u0107 si\u0119 jako autorytet \u2013 je\u015bli nawet nie jako znawcy, to przynajmniej entuzjasty.<\/p>\n
Pozw\u00f3lcie jednak, \u017ce porzuc\u0119 ten w\u0105tek, \u017ceby zastanowi\u0107 si\u0119 nad intuicyjn\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 jednego spo\u015br\u00f3d wielkich hinduskich m\u0119drc\u00f3w. Czy Siddharta przewidzia\u0142 rozw\u00f3j fizyki j\u0105drowej? Odpowied\u017a twierdz\u0105ca na to pytanie by\u0142aby niedorzeczno\u015bci\u0105. H.G.Wells przyk\u0142adowo w\u0105tpi\u0142 czy Budda w og\u00f3le potrafi\u0142 pisa\u0107. \u015awiat Buddy nie by\u0142 \u015bwiatem skomplikowanych technologii. Trudno jest wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce on, \u015aiariputra i Ananda, mimo i\u017c zasadniczo bardzo bystrzy, kiedykolwiek zabawiali si\u0119 mechanik\u0105 kwantow\u0105. Budda jednak by\u0142 \u015bwiadomy faktu, \u017ce, jak to tak\u017ce zaobserwowa\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny mu Heraklit, \u201ewszystko p\u0142ynie\u201d. Co wi\u0119cej \u2013 w\u0142a\u015bnie stwierdzenie ci\u0105g\u0142ej zmiany uczyni\u0142o Budd\u0119 s\u0142awnym. Widzia\u0142 on bowiem, \u017ce zdrowi zapadaj\u0105 na choroby, m\u0142odzi starzej\u0105 si\u0119, a \u017cyj\u0105cy umieraj\u0105.<\/p>\n
Do\u015bwiadczenie Dharmakai jako takiej jest to\u017csame z wkroczeniem w bezosobow\u0105 Pustk\u0119, duchowy obszar, do kt\u00f3rego prawo wst\u0119pu maj\u0105 wy\u0142\u0105cznie Ci, kt\u00f3rzy ju\u017c przeszli przez obszar pe\u0142ni, tj. Nirmanakai oraz Sabhogakai.<\/p>\n
Jedynym wyj\u0105tkiem jest nieuchwytne i fragmentaryczne do\u015bwiadczeni Satori, kt\u00f3re jest jakby przedsmakiem Pustki, w tym sensie, \u017ce gdy si\u0119 pojawia, to cz\u0142owiek przez kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 postrzega \u015bwiat oczami i uszami swojej Natury Buddy. Przeciwnie do obiegowej wiary, Satori wcale nie jest naszym ‘codziennym’ umys\u0142em \u2013 oczywi\u015bcie za wyj\u0105tkiem sytuacji, kiedy ten codzienny umys\u0142 nale\u017cy do kogo\u015b, kogo s\u0142usznie mo\u017cna by nazwa\u0107 Tathagat\u0105.<\/p>\n
Staro\u017cytni uwielbiali pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 poj\u0119ciami mikro-\/makrokosmosu do opisu Wielkiego Dzie\u0142a Alchemicznego. Ta opozycja przewija si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci dawnej literatury ezoterycznej. \u201eJako i w niebie, tako i w pojedynczym cz\u0142owieku.\u201d Trzymaj\u0105c si\u0119 tych poj\u0119\u0107, mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 wielk\u0105 Dharmakaj\u0119 do cia\u0142a ludzkiego w ca\u0142o\u015bci. Jako, \u017ce sama Dharmakaja sk\u0142ada si\u0119 z atom\u00f3w itp., tak i ludzkie cia\u0142o sk\u0142ada si\u0119 z kom\u00f3rek itp. Szczeg\u00f3lnej uwagi wymagaj\u0105 kom\u00f3rki, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cne organy zmys\u0142owe. Te \u201eskandy’ czy inaczej \u2013 z\u0142o\u017cenia \u2013 to oczy, uszy, j\u0119zyk etc., kt\u00f3rych rola polega na przekazywaniu danych do naszych m\u00f3zg\u00f3w, kt\u00f3re z kolei tak\u017ce s\u0105 elementami sieci skand \u2013 tak samo jak i \u015bwiadomo\u015b\u0107 ego. To s\u0105 w\u0142a\u015bnie dharmy egzystencjalne czy fizjologiczne. Poniewa\u017c sk\u0142adowe Dharmakai s\u0105 w ci\u0105g\u0142ym przep\u0142ywie \u2013 przybieraj\u0105c coraz to nowe kszta\u0142ty \u2013 przeto i dane przekazywane przez dharmy \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 ci\u0105g uwarunkowanej informacji, kt\u00f3ry sam tak\u017ce ci\u0105gle si\u0119 przeobra\u017ca, podporz\u0105dkowuj\u0105c si\u0119 zwykle dyrektywom dochodz\u0105cym z ego. Mimo, i\u017c samo ego zbudowane jest na obraz kosmicznego Boga, tj. jako czynnik porz\u0105dkuj\u0105cy chaotyczne bod\u017ace docieraj\u0105ce z zewn\u0105trz, jest ono jedynie jednym spo\u015br\u00f3d wielu dharmicznych zdarze\u0144. W rzeczy samej jest ono u\u0142ud\u0105, tak jak \u017co\u0142\u0105d\u017a, d\u0105b i korek do wina s\u0105 jedynie chwilowymi stop-klatkami nieustaj\u0105cego procesu starzenia. Poniewa\u017c w niesko\u0144czonym samsarycznym czasie nie mo\u017cna dok\u0142adnie uchwyci\u0107 moment\u00f3w, w kt\u00f3rych jedne formy przechodz\u0105 w drugie, nie istniej\u0105 zatem sta\u0142e czy nieuwarunkowane wydarzenia psychiczne. Nie da si\u0119 usun\u0105\u0107 cho\u0107by jednego splotu z karmicznej sieci, nie powoduj\u0105c tym samym zmiany ca\u0142ej sieci. Wszystkie postrzegalne istoty i wydarzenia sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na Samsar\u0119, czyli Maj\u0119 \u2013 \u015bwiat u\u0142udy. Sutra Serca, sumiennie recytowana codziennie przez miliony buddyst\u00f3w, wyra\u017anie stwierdza, \u017ce \u201ewszystkie dharmy maj\u0105 natur\u0119 pustki\u201d. W dalszych fragmentach zapewnia si\u0119 nas, \u017ce dharmy nie pojawiaj\u0105 si\u0119 ani nie znikaj\u0105, nie s\u0105 ska\u017cone ani czyste, nie zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 ani nie zmniejszaj\u0105. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce jasno\u015b\u0107 nie jest mocn\u0105 stron\u0105 tych zapewnie\u0144; a wielu spo\u015br\u00f3d je recytuj\u0105cych zapewne zastanawia si\u0119 co tak naprawd\u0119 znacz\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re recytuj\u0105. Pomocne mo\u017ce by\u0107 zrozumienie, \u017ce tym, co czyni dharmy pustymi, jest nieobecno\u015b\u0107 substancjalnego \u201eJa\u201d. Ego jest zasadniczo nieistniej\u0105ce, tak, jak i nieistniej\u0105ce s\u0105 wydarzenia, kt\u00f3re to ego postrzega.<\/p>\n
Wkroczenie zatem do Dharmakai i ujrzenie czysto\u015bci i nieruchomo\u015bci \u2013 cichej muzyki sfer \u2013 jest to\u017csame z do\u015bwiadczeniem Nirwany, Ostatecznej Natury Pustki, Siunjaty. Na tym polega zjednoczenie natury Buddy pojedynczego cz\u0142owieka z uniwersaln\u0105 Natur\u0105 Buddy, inaczej Dharm\u0105, gdy\u017c jako \u017ce Dharmakaja jest uniwersalnym Cia\u0142em Buddy, tak uniwersalnym Umys\u0142em Buddy jest Dharma.<\/p>\n
Buddyzm jest religi\u0105. W ca\u0142ej tej uk\u0142adance jest miejsce na Boga. Istnieje Jeden wielki kosmiczny zarz\u0105dca, Jeden Byt Absolutny, Jedna Ostateczna Rzeczywisto\u015b\u0107. Ten Byt Absolutny zamieszkuje we wszystkich odczuwaj\u0105cych istotach. Jest on nasz\u0105 Natur\u0105 Buddy, czy te\u017c Umys\u0142em Buddy. Sprawy zaczynaj\u0105 si\u0119 komplikowa\u0107 kiedy temu Umys\u0142owi Buddy przypisujemy inteligencj\u0119 oraz jako\u015bci.<\/p>\n
Oczywistym wydaje si\u0119 fakt, \u017ce w momencie gdy ten sam Umys\u0142 jest w ka\u017cdym z nas, to ten sam Umys\u0142 nie mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 jakimi\u015b preferencjami. Jest on zatem taki, jaki musi by\u0107: \u201enieosobisty\u201d i ca\u0142kowicie niezaanga\u017cowany. Umys\u0142 Buddy jest biernym obserwatorem. Mo\u017cemy zaczerpn\u0105\u0107 nieco z jego mocy, ale nie anga\u017cuje si\u0119 on celowo w nasze \u017cycie. Nie m\u015bci si\u0119 on na naszych wrogach (w kt\u00f3rych, o dziwo, tak\u017ce mieszka), i nie jest jako\u015b wybi\u00f3rczo \u0142askawy w obdarzaniu nas ziemskimi faworami. W buddyzmie \u015bwiatem Prawdziwym jest Nirwana. Umys\u0142 Buddy egzystuje w prawdziwym \u015bwiecie i jako taki jest trwa\u0142y, nieuwarunkowany, a zatem wieczny, tj. poza czasem. Gdzie nie istnieje czas, tam nie mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce mowy o przestrzeni. Poniewa\u017c Umys\u0142 buddy \u201estacjonuje\u201d w ka\u017cdym z nas, nie musimy udawa\u0107 si\u0119 w podr\u00f3\u017ce mi\u0119dzygalaktyczne, \u017ceby spotka\u0107 Dharm\u0119. Jedyne co musimy zrobi\u0107, to zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do wewn\u0105trz, gdzie mo\u017cemy spotka\u0107 Umys\u0142 Buddy w medytacji czy w samadhi. Nie trzeba donik\u0105d si\u0119 wybiera\u0107. M\u00f3wi si\u0119 zatem, \u017ce Samsara i Nirwana egzystuj\u0105 w tym samym miejscu \u2013 z tym tylko, \u017ce Samsara jest \u015bwiatem widzianym oczami ego, natomiast Nirwana jest \u015bwiatem widzianym oczami Natury Buddy. Do\u015bwiadczenie Dharmakai polega zatem na wkroczeniu w wymiar bez ego \u2013 wymiar, kt\u00f3ry jest poza dobrem i z\u0142em, s\u0142usznym i nies\u0142usznym, oraz innymi os\u0105dami tego rodzaju. Nie istniej\u0105 \u017cadne ba\u015bnie, kt\u00f3re by o nim m\u00f3wi\u0142y. Jest on poza histori\u0105, kt\u00f3ra z kolei jest terytorium Samsary \u2013 \u015bwiata u\u0142udy.<\/p>\n
W buddyzmie Zen m\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce o wsp\u00f3\u0142zale\u017cnych, uzupe\u0142niaj\u0105cych si\u0119 jako\u015bciach Yin i Yang. Ca\u0142o\u015b\u0107 materii i energii to element Yin. To materialne, fizyczne cia\u0142o nie dzia\u0142a jednak bez ogranicze\u0144. Jego struktura i dynamika kieruj\u0105 si\u0119 prawami fizyki, kt\u00f3re to prawa z kolei tworz\u0105 element Yang. Yin\/Yang. Shakti\/Shiva. Eros\/Logos. Moc i Prawo, kt\u00f3remu Moc podlega.<\/p>\n
W tym przypadku ‘Dharma’ b\u0119dzie oznacza\u0107 normy etycznego post\u0119powania (zasady i prawa), kt\u00f3re Umys\u0142 Buddy narzuca wszystkim odczuwaj\u0105cym istotom; ‘dharm\u0105’ natomiast okre\u015blimy obowi\u0105zek podporz\u0105dkowania si\u0119 tym zasadom i prawom; b\u0105d\u017a, jak w przypadku istot nieinteligentnych \u2013 pos\u0142usze\u0144stwo naturze lub typowe zachowanie.<\/p>\n
Nie wolno nam dzia\u0142a\u0107 w spos\u00f3b niepohamowany, pob\u0142a\u017caj\u0105c sobie w czym tylko zapragniemy, i za\u0142atwiaj\u0105c spraw\u0119 poprzez przypisanie p\u00f3\u017aniej ca\u0142ej winy naszej arcyludzkiej naturze. Wiadomo, \u017ce istoty ludzkie s\u0105 zdolne zar\u00f3wno do wielkich cn\u00f3t, jak i do wcale niema\u0142ych wad. W momencie jednak, gdy taka istota ludzka zdarza si\u0119 by\u0107 buddyst\u0105, ma ona obowi\u0105zek dostosowania swojego zachowania do Buddyjskich Wskaza\u0144.<\/p>\n
Istnieje taka stara przypowie\u015b\u0107 o skorpionie i \u015bwi\u0119tym kt\u00f3ry obja\u015bnia\u0142 Dharm\u0119: \u015bwi\u0119ty siedzi na brzegu rzeki, do kt\u00f3rej wpad\u0142 skorpion. Skorpion miota si\u0119 w wodzie, zaczyna ton\u0105\u0107, a \u015bwi\u0119ty, widz\u0105c jego agoni\u0119, wyci\u0105ga go z wody i stawia na ziemi; w tym momencie skorpion go k\u0105sa.<\/p>\n
Po czym skorpion zn\u00f3w wpada do wody, i zn\u00f3w \u015bwi\u0119ty go ratuje i zostaje przez niego uk\u0105szony.<\/p>\n
Sytuacja powtarza si\u0119 po raz kolejny…a kole\u015b stoj\u0105cy nieopodal nie wierzy w\u0142asnym oczom. Nie mo\u017ce zrozumie\u0107 dlaczego \u015bwi\u0119ty bierze udzia\u0142 w takiej przewidywalnej, paskudnej grze. W pewnym momencie \u017c\u0105da wyja\u015bnie\u0144.<\/p>\n
\u201eNo wi\u0119c\u201d, zaczyna \u015bwi\u0119ty, \u201eTo jest kwestia dharmy. Dharm\u0105 skorpiona jest k\u0105sa\u0107 , natomiast dharm\u0105 ludzkiej istoty jest pomaga\u0107 potrzebuj\u0105cym.\u201d<\/p>\n
Tak, jak materialne cia\u0142o Buddy kieruje si\u0119 prawami fizyki, tak duchowe cia\u0142o moralnego cz\u0142owieka kieruje si\u0119 prawdami i prawami zawartymi w tej\u017ce Dharmie i objawionymi przez Budd\u0119 Siakjamuniego \u2013 w Dharmie buddyjskiej. Zyskanie takiego wyczucia dharmy rzadko kiedy jednak przychodzi samo z siebie. Potrzeba nieraz sporo wysi\u0142ku, jednak B\u00f3g jest mi\u0142osierny i spotyka nas wp\u00f3\u0142 drogi. Dla zobrazowania tego problemu i jego rozwi\u0105zania, Budda da\u0142 nam przypowie\u015b\u0107 o kupcu i jego krn\u0105brnym synu:<\/p>\n
W niewielkim mie\u015bcie niedaleko Benaresu \u017cy\u0142 sobie kupiec ze swoim synem, kt\u00f3rego bardzo kocha\u0142. Jako, \u017ce biznes dobrze prosperowa\u0142, kupiec nie m\u00f3g\u0142 doczeka\u0107 si\u0119 dnia, kiedy m\u00f3g\u0142by go przekaza\u0107 synowi. Ch\u0142opiec jednak stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej niespokojny, zbuntowany i niezadowolony z \u017cycia. \u201eNudz\u0119 si\u0119 i pragn\u0119 podniet oraz przyg\u00f3d,\u201d, oznajmi\u0142, jak i wielu z nas zapewne kiedy\u015b oznajmia\u0142o, \u201eopuszczam zatem dom, \u017ceby szuka\u0107 szcz\u0119\u015bcia.\u201d Opu\u015bci\u0142 zatem swojego ojca i poszed\u0142 w \u015bwiat, gdzie wkr\u00f3tce popad\u0142 w tarapaty. Tak d\u0142ugo napadali go z\u0142odzieje i inni rzezimieszkowie, a\u017c on sam sta\u0142 si\u0119 taki jak oni. Z biegiem czasu zosta\u0142 w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0105, szukaj\u0105cym pokoju wsz\u0119dzie, a nie mog\u0105cym znale\u017a\u0107 go nigdzie.<\/p>\n
Ojciec ci\u0105gle si\u0119 za niego modli\u0142 i wypatrywa\u0142 jego twarzy w\u015br\u00f3d t\u0142um\u00f3w. Smutek kupca wzrasta\u0142 z dnia na dzie\u0144, maj\u0105tek r\u00f3wnie\u017c. Kupi\u0142 pi\u0119kny dom w Benaresie, maj\u0105c przy tym nadziej\u0119, \u017ce jego s\u0142awa przywiedzie ch\u0142opca z powrotem. Lata jednak mija\u0142y i kupiec postarza\u0142 si\u0119 z rozpaczy, \u017ce nigdy ju\u017c nie zobaczy swojego ukochanego syna. A wtedy, pewnego dnia, kiedy spogl\u0105da\u0142 przez okno, ujrza\u0142 jego twarz. \u201eCzy to naprawd\u0119 m\u00f3j ch\u0142opak\u201d, zastanawia\u0142 si\u0119, w\u0105tpi\u0105c czy po tylu latach oczy go nie myl\u0105. Natychmiast wys\u0142a\u0142 s\u0142u\u017c\u0105cych, \u017ceby wypytali ch\u0142opaka. \u201eZapytajcie go o imi\u0119 i o to, gdzie si\u0119 urodzi\u0142\u201d, powiedzia\u0142. \u201eA je\u017celi tak\u017ce wam wyda si\u0119, \u017ce to m\u00f3j syn, zapro\u015bcie go do domu a wtedy ja z nim porozmawiam. Czeka\u0142em na niego ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107.\u201d S\u0142u\u017c\u0105cy zbli\u017cyli si\u0119 do ch\u0142opca, lecz kiedy poznali jego to\u017csamo\u015b\u0107 i zaprosili go do domu, ch\u0142opak zrobi\u0142 si\u0119 nerwowy i podejrzliwy. \u201eCzy drwicie z mojego ub\u00f3stwa?, zapyta\u0142. \u201dLub czy mo\u017ce raczej chcecie mnie zwabi\u0107 w jak\u0105\u015b zasadzk\u0119?\u201d. Wtedy ch\u0142opak odwr\u00f3ci si\u0119 na pi\u0119cie i zacz\u0105\u0142 ucieka\u0107. Gdy s\u0142u\u017c\u0105cy wr\u00f3cili i powiedzieli panu co si\u0119 sta\u0142o, on nakaza\u0142 im pobiec za ch\u0142opakiem i potraktowa\u0107 go jak obcego. \u201ePowiedzcie mu, \u017ce \u017ale was zrozumia\u0142 \u2013 przecie\u017c chcieli\u015bcie mu tylko zaproponowa\u0107 prac\u0119 w stajni\u201d, rzek\u0142 kupiec. To wyda\u0142o si\u0119 ch\u0142opcu bardziej sensowne i tym razem si\u0119 zgodzi\u0142. Kupiec bacznie przygl\u0105da\u0142 si\u0119 post\u0119pom czynionym przez syna, codziennie daj\u0105c mu nieco wi\u0119cej obowi\u0105zk\u00f3w, a gdy syn nabra\u0142 ju\u017c pewno\u015bci siebie, zosta\u0142 mianowany zarz\u0105dc\u0105 stajni. Wtedy ojciec przekaza\u0142 mu tak\u017ce nadz\u00f3r nad trawnikami i ogrodami, a kiedy syn i tego ju\u017c si\u0119 wyuczy\u0142, ojciec uczyni\u0142 go zarz\u0105dc\u0105 ca\u0142ego domu.<\/p>\n
Kiedy syn odzyska\u0142 ju\u017c w pe\u0142ni szacunek do samego siebie oraz sta\u0142 si\u0119 prawy i opanowa\u0142 wiele umiej\u0119tno\u015bci, ojciec w ko\u0144cu wyjawi\u0142 mu jego prawdziw\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i przekaza\u0142 mu ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek.<\/p>\n
W trakcie naszego \u017cycia, zar\u00f3wno my grzeszymy przeciwko innym, jak i inni grzesz\u0105 przeciw nam. Ci\u0105gle wydaje si\u0119, \u017ce a to jeste\u015bmy ma\u0142\u0105 rybk\u0105, na kt\u00f3r\u0105 poluje wielka ryba, a to, \u017ce z kolei my jeste\u015bmy wielk\u0105 ryb\u0105 poluj\u0105c\u0105 na ma\u0142e rybki. Wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej m\u0119czymy si\u0119 jednak ca\u0142\u0105 t\u0105 walk\u0105 i okropie\u0144stwem tego polowania. Pragniemy pokoju i wtedy w\u0142a\u015bnie spotykamy t\u0119 bezpieczn\u0105 przysta\u0144 podan\u0105 nam w schronieniu Buddy.<\/p>\n
Wtedy te\u017c zaczynamy zwraca\u0107 si\u0119 do wewn\u0105trz.<\/p>\n
\u017badne om\u00f3wienie Dharmy nie by\u0142oby pe\u0142ne bez odniesienia do Mahabharaty (z kt\u00f3rej wywodzi si\u0119 Bhagavad Gita). W nast\u0119puj\u0105cym akapicie przytoczona jest swoista wersja przypowie\u015bci o kupcu:<\/p>\n
B\u00f3g Dharma ma syna, Judhiszthir\u0119 – prawowitego w\u0142adc\u0119 kr\u00f3lestwa, kt\u00f3re przegra\u0142 w hazardzie, a p\u00f3\u017aniej odzyska\u0142 w straszliwiej bitwie, w kt\u00f3rej jednak\u017ce straci\u0142 wszystko, co kiedykolwiek kocha\u0142. Judhiszthira, opuszczony i przybity, b\u0142\u0105ka si\u0119 po opustosza\u0142ych ruinach, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 ogromowi zniszcze\u0144. Widz\u0105c to, Dharma przybiera posta\u0107 psa i zostaje jedynym towarzyszem Judhiszthiry, chodz\u0105c przy jego nodze i dziel\u0105c jego los bez os\u0105dzania i skarg.<\/p>\n
Po wszystkich zmaganiach, wszystkich pope\u0142nionych b\u0142\u0119dach, wszystkich trudach i cierpieniach, kt\u00f3re zmuszony by\u0142 prze\u017cy\u0107, Judhiszthira otrzymuje w ko\u0144cu mo\u017cliwo\u015b\u0107 wej\u015bcia do Nieba. B\u00f3g Indra zni\u017ca si\u0119 na swoim rydwanie i zaprasza Judhiszthir\u0119 do \u015brodka. We\u017amie go ze sob\u0105 do nieba…tylko, \u017ce…nie mo\u017ce wzi\u0105\u0107 te\u017c psa.<\/p>\n
Judhiszthira odmawia wej\u015bcia do rydwanu, jednocze\u015bnie b\u0142agaj\u0105c Indr\u0119, \u201eProsz\u0119, m\u00f3j Panie. Ten pies by\u0142 mi jedynym wiernym towarzyszem. Musi pojecha\u0107 razem ze mn\u0105.\u201d \u201eNie,\u201d m\u00f3wi Indra. Nie wchodzi si\u0119 do Nieba z psami. Pies jest nieczysty. Pies nie ma duszy!\u201d<\/p>\n
Judhiszthira protestuje. \u201eTen pies jest mi wierny i ca\u0142kowicie zdany na moj\u0105 \u0142ask\u0119. Je\u015bli go tu zostawi\u0119, to zdechnie. Ale Indra si\u0119 nie ugina. \u201eW Niebie nie ma miejsca dla ps\u00f3w. Psy s\u0105 nieczyste. Nie we\u017amiemy go!\u201d<\/p>\n
\u201eNo c\u00f3\u017c, skoro tak musi by\u0107\u201d, odpiera Juddhiszthira. \u201eNie opuszcz\u0119 tego psa.\u201d. Na co Indra grzmi. \u201eNie rozumiesz? Zyska\u0142e\u015b dost\u0119p do Nieba! Nie\u015bmiertelno\u015b\u0107, wszelka pomy\u015blno\u015b\u0107 i szcz\u0119\u015bcie s\u0105 Twoje! Zostaw tylko to zwierz\u0119 i jed\u017a ze mn\u0105! Zostawienie go tutaj nie b\u0119dzie okrucie\u0144stwem. Mog\u0119 go zaraz u\u015bpi\u0107, bezbole\u015bnie.\u201d I wykonuj\u0105c tajemniczy gest m\u00f3wi kusz\u0105co, \u201eNikt si\u0119 nie dowie.\u201d<\/p>\n
Judiszthira rozgl\u0105da si\u0119 wok\u00f3\u0142. \u201eCzy nadal jeste\u015bmy w moi kr\u00f3lestwie?\u201d pyta. Indra potwierdza. Wtedy Judhiszthira m\u00f3wi, \u201eZatem to ja musz\u0119 zdecydowa\u0107 co pocz\u0105\u0107. Nie odprawi\u0119 tego psa. Odprawi\u0119 natomiast Ciebie.\u201d Odwraca si\u0119 na pi\u0119cie i ponawia swoja smutn\u0105 w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0119, kiedy nagle jego ma\u0142y pies znika a na jego miejscu pojawia si\u0119 b\u00f3g Dharma… kt\u00f3ry jest naturalnie bardzo dumny ze swojego syna. Judhiszthira natychmiast zostaje przyj\u0119ty do nieba. Dharm\u0105 kr\u00f3la jest dba\u0142o\u015b\u0107 o kr\u00f3lestwo, ochrona wszystkich, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 pod jego panowaniem, niezale\u017cnie od tego czy s\u0105 wielcy czy mali. Kr\u00f3l nie po\u015bwi\u0119ca swoich poddanych swoim zachciankom. Po\u015bwi\u0119ca swoje zachcianki swoim poddanym.<\/p>\n
Ka\u017cda \u015bcie\u017cka ma swoj\u0105 Dharm\u0119, swoje \u015bwi\u0119te powinno\u015bci, sw\u00f3j Kodeks Etyki, swoje Wu Szi Dao (Buszido), swoj\u0105 przysi\u0119g\u0119 Hipokratesa. Dharm\u0105 buddysty jest \u017cy\u0107 w zgodzie ze Wskazaniami i na\u015bladowa\u0107 Przebudzonego, kt\u00f3ry pierwszy objawi\u0142 te Wskazania.<\/p>\n
Przy odrobinie szcz\u0119\u015bcia, mo\u017ce i nam uda si\u0119 wkroczy\u0107 do sfery Dharmakai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ming Zhen Shakya (Author) Fa Yin (Translator) \u017badne inne s\u0142owa z leksykalnego magazynu buddyzmu nie grzmi\u0105 r\u00f3wnie dono\u015bnie co Dharma i Karma. Militarne skojarzenia nie nasuwaj\u0105 si\u0119 przy tym przypadkowo: my, buddy\u015bci, jeste\u015bmy zewsz\u0105d atakowani przez legiony sprzecznych definicji, kt\u00f3re zmuszaj\u0105 nas do anga\u017cowania si\u0119 w bezsensowne spory o dharm\u0119 oraz problematyczn\u0105 karmiczn\u0105 gr\u0119 akcji… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":959,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[7,46],"tags":[18,47],"class_list":["post-956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-essays-by-ming-zhen-shakya","category-polish","tag-essays","tag-polish"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":958,"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/956\/revisions\/958"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zatma.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Ming](\"http:\/\/zatma.org\/new-wp\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/ShiMingarticle.jpg\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/zatma.org\/new-wp\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/marcin.jpg\")
<\/a><\/p>\n